BRANDBRIEF Ynfier STOP fan fûn skyldpodden. 

Spitigernôch moatte wy meidiele dat wy no, 22 july 2024, in hooplik tydlike stop ynfiere mei nije fûn dus meastal dumpte skyldpodden. Wy hawwe op dit stuit hast net genôch romte om alle bisten noch oan te kinnen en se dierweardich te hâlden. Der komme in soad sike bisten binnen wêrtroch't wy troch de enoarme oanfier tsjin problemen oanrinne mei de kapasiteit. Wy hawwe dit jier allinnich al 1100 skyldpodden opfongen, wêrby't wy no op in totaal komme fan mear as 5000 skyldpodden. Der binne noch sa'n 150 skyldpodden ûnderweis en dan moat de simmer noch komme! Sa't jo begripe is it skyldpodden dump probleem yn al dy jierren freeslik út 'e hân rûn. Dêrneist moatte wy dizze stop ynfiere omdat wy ek bûn binne oan Wetlike easken oangeande it wichtichste: It bistewolwêzen!

Spitigernôch kinne wy ek net trochferwize nei kollega's, want alle opfang yn Nederlân, België en Dútslân sit fol mei foaral (ynvasive) fûn wetterskyldpodden.  

It iennige dat yn Nederlân regele is binne de folgjende oanwizings en dêr sille wy dus tsjin ús dierweardige prinsipes, finers hinne ferwize moatte... Dit soe nammentlik de oplossing wêze; 

https://www.rvo.nl/onderwerpen/invasieve-exoten/algemene-regels/gevonden-dier

https://www.dierenbescherming.nl/diervriendelijk-leven/zorgen-voor-dieren/schildpadden

Wy wolle jo graach útlizze wêrom?

Wy dogge it hiel graach foar de bisten, mar salang't wy gjin finansjele help krije fan de oerheid foar in grutter plak (it skyldpodreservaat) kinne wy dit probleem net langer besykje op te lossen, it is tige út de hân rûn en it probleem sit mei yn de kearn fan it minskdom it is foar gâns in gewoante wurden. Jierrenlang (fan 1970 ôf) binne skyldpodden loslitten en as dêrnei bliken docht dat dy bisten ferhongerje yn de natuer, lit it gewisse it meastal net ta om oars yn te sjen en just te helpen. Hast elkenien dy't hjir syn of har skyldpod bringt is troch de omjouwing al oanset om it bist earne los te litten. Want ja dêr en dêr sitte al tritich jier skyldpodden en se hawwe sels jonkies dus se dogge it goed en sjogge der goed út sa op in ôfstantsje, ik sjoch al tweintich jier deselde skyldpod... Mar dat dêrneist ús natuer ek nochris nei de wjerljocht giet sjocht gjinien nei, se binne net foar neat Europeesk ynvayf ferklearre! 

Wy hawwe in ôfgryslik soad wurk en spitigernôch in soad kosten oan bisten dy't fûn binne. Se hawwe djoere medikaasje nedich om ferskate parasiten te bestriden, of oare medikaasje by long-en eachproblemen. Dêrfoar is in saakkundich bistedokter nedich en hawwe wy in soad waarmte, wetter en djoere fieding nedich om der wer boppe-op te kommen. Wy wolle elk bist in kâns jaan en net in organisaasje wêze dy't de bisten mar dea gean lit. Wy wolle ynsetten bliuwe op kwaliteit en net op kwantiteit. Nei de stigende enerzjy - en itenspriis, plus in populaasje groei fan sa'n 1000 skyldpodden yn it jier is it wol dúdlik dat der gau in grutter plak nedich is en in ferbod op yn alle gefallen wetterskyldpodden. As wy trochgean mei opfangen krije wy aanst ek te meitsjen mei de hanthavenjende kant fan de oerheid en dat wolle wy fansels foarkomme! 

Der is in enoarm netwurk fan frijwilligers aktyf troch hiel Nederlân, dy't tusken harren eigen wurk en húshâlding har ûnbaatsuchtich ynsette foar al dizze skyldpodden. Dit ferget in soad fan dizze minsken en wy kinne net ûneinich trochgean om dizze minsken altyd mar te belêsten. Foaral as it moai waar is en elkenien ek wolris genietsje wol. Krekt sokke dagen geane alle dumpte skyldpodden oan 'e kuier en stiet de telefoan readgleon. 

Wy hawwe dêrneist in enoarme administrative druk om al dy fûne bisten te registrearjen en te ferwurkjen, ek alle frijwilligers en organisaasjes op ôfstân. Dêrneist jilde der allegearre ferskillende wetten en opliedingen dêr't wy oan foldwaan moatte en ek op kontrolearre wurde. It kostet ús in soad tiid mar ek in soad jild, jild fan ús donateurs dy't we ek besteegje moatte oan sokke saken. It is wichtich, wy begripe dat goed, mar soargje derfoar datst al ús ynset ek beleannest as oerheid. Der geane letterlik miljoenen nei natuerbeskerming. Elke skyldpod dy't wy út de natuer helje, yt bygelyks yn syn bestean al tûzenen kikkerfiskjes en úteinlik ek folwoeksen kikkerts, salamanders en wat al net mear. Dat binne úteinlik miljoenen bisten dy't fuortfalle yn ús eigen ekosysteem, wetterlichems putten út en de skyldpod giet nei it folgjende fiedselrike lichem. As hjir goed en saakkundich nei sjoen wurdt, dan binne der dochs finânsjes frij te meitsjen foar in reservaat, dus in omheind gebiet, dêr't de bisten frij fan gefaar, honger en ûngemak kinne “ útstjerre ”. Wêrby't de bisten sa natuertrou holden wurde mei útsûndering fan echt fuortplanting. 

Foar ús om't wy der middenyn sitte is it allegear wol dúdlik. Der moat no aksje komme om dit alles te realisearjen. Sa net, dan moatte wy dochs echt bliuwend ophâlde mei fûne skyldpodden. Dêrneist, salang't der noch gjin posityflist is foar reptilen, binne we letterlik oan it dweiljen mei de kraan iepen. In ferbod soe in stip yn de hoarizon wêze dêr't we nei ta wurkje kinne, mar as dit wer hiel lang duorje sil, binne we al te let. 

Foarearst bliuwe we útwreidzje wat we kinne, sadat minsken dy't ôfstân dwaan wolle fan har eigen skyldpod by ús terjochte kinne. Dit binne foaral skyldpodden dy't faker goed sûn binne, gjin aaklike frjemde ynheemske parasiten hawwe en dy't dus folle minder medyske kosten en wurk mei him meibringe. Dêrneist sille der altyd noch dieren dy't fûn binne, mar foarearst net mei de golfslaggen dy't wy no te ferwurkjen krije. 

Alle organisaasjes en frijwilligers op ôfstân dy't noch skyldpodden sitten hawwe wurde fansels noch ophelle. Wy fersykje wol om direkt te kommunisearjen dat der gjin skyldpodden mear ophelle wurde om't der gjin plak mear foar is. 

Ik begryp dat dit alles foar in protte minsken in tongerslach is by heldere himel, mar tagelyk hiene wy noait yntinke kinnen dat der safolle skyldpodden yn koarte tiid oantroffen en brocht binne. Ik haw it ûnderskat en sûnder eksterne help fan de oerheid dy't dit tastiet yn de ferkeap, is it dweiljen mei de kraan iepen! Wy sille ús mear rjochtsje op minsken dy't fatsoenlik ôfstân dwaan kinne fan harren skyldpod, op dit stuit moatte se moannen wachtsje om de skyldpod bringe te kinnen, puer omdat alle karantênes fol binne troch de oerfloed fan dumpte fûne skyldpodden dy't langduorjende soarch nedich hawwe.  

Ik hoopje op elk syn begryp en hoopje dat de oerheid ús helpe sil! 

Gerard van der Wijk

berêder, behearder